Ốc lễ hay còn gọi là ốc ruốc, ốc ngũ sắc. Dù con ốc bé tí bằng hạt cúc áo, thịt ốc thì chỉ bằng que tăm nhưng khi đã ăn được món ốc này thì ai cũng phải "nghiện" mà đã tụ tập ngồi khơi ốc là muôn thứ chuyện vui không dứt.
Không biết từ bao giờ, món ăn này đã trở thành một thú vui tao nhã của người dân vùng biển Đồng Hới, bởi ăn ốc phải “kiên trì”, ăn ốc phải có hội nhóm, ăn ốc phải nói đủ thứ chuyện mới gọi là "ngồi khơi ốc lễ". Đi đâu cũng thấy người ta tụm năm, tụm bảy ngồi khơi ốc, vừa khơi vừa nói chuyện râm ran. Vào chợ Đồng Hới trung tâm, đập ngay mặt tiền bên đường là các bà, các o với thùng nhựa xốp san sát nhau cùng cái lon và hộp tăm tre. Dấu hiệu dễ nhận biết và khỏi phải nói lòng ai cũng chộn rộn vì mùa ốc lễ đã đến rồi. Chính vụ nữa thì trưa nắng sẽ nge râm ran khắp đường phố "ai....ai ốc lễ không?"
Ốc lễ được bán tại chợ Đồng Hới
Người vùng biển bắt ốc lễ cực đơn giản. Nói bắt là vậy chứ thực ra con ốc nhỏ bằng hạt cúc áo phải dùng từ xúc mới thật chính xác. Với kinh nghiệm của người vùng biển nếu lội xuống biển, chân sục xuống cát cảm giác lổm chổm dưới lòng bàn chân từng hột tròn là biết có ốc lễ. Những ngày nước ròng (nước biển rút) chỉ cần sục rá sâu xuống cát nhấc lên, chao qua trong nước biển cho cát lọt hết là đã có mẻ ốc lễ rồi. Còn những ngày nước lên, thì phải dùng vợt lưới ngụp lặn xuống biển để vớt ốc. Ốc lễ chủ yếu tập trung sát bờ nên bắt ốc cũng giống như cào chép không cần phải bơi xa.
Vợt tự chế để vớt ốc lễ
Sau khi đã sàng sạch cát trong nước biển rồi, muốn ốc sạch hơn, ta phải ngâm ốc trong một thau (chậu) nước biển khoảng 2 - 3 tiếng để ốc le chân bơi trong nước nhả hết cát ra.
Ốc lễ được ngâm trong xô nước biển
Để có một nồi ốc lễ thơm ngon khâu chế biến hết sức quan trọng bởi nếu luộc không khéo con ốc sẽ tụt vào sâu mà không tài nào khơi ra được. Bí quyết là phải luộc ốc ngay lúc nước còn lạnh, khi nồi ốc sôi lên khoảng 5 - 7 phút phải vớt ra ngay. Một nồi ôc luộc hấp dẫn phải có kèm sả, ớt quả, lá chanh thải nhỏ, trộn đều luộc chung với ốc.
Ốc lễ được nấu cùng lá chanh, sả
Ốc luộc chín mùi sả chanh bốc lên nghi ngút, dậy mùi thơm nồng khó cưỡng. Việc cuối cùng là trộn ốc với chút gia vị muối, mì chính, ớt bột để ốc thêm đậm đà hơn. Cực đơn giản nhưng hấp dẫn và ngon vô cùng. Nhìn tô ốc nhiều màu sắc bắt mắt, hít hà mùi thơm nồng từ sả chanh, ăn con ốc béo mịn nơi đầu lưỡi, thỉnh thoảng lại mút ngon tay để thấm vị cay mặn và cùng ngồi lại vui vẻ bao câu chuyện làng xóm.
Dĩa ốc lễ hấp dẫn, dậy mùi thơm
Mùa ốc lễ thực sự đã đến và đem đến bao dư vị khó quên, dư vị của ẩm thực dân giã và dư vị của văn hóa cộng đồng vùng biển. Dù có đi đâu thì cái vui tao nhã đó sẽ không bao giờ có được cũng như không bao giờ mất đi trong nỗi nhớ quê của mỗi người. Và trong tiềm thức của một người con miền biển xa quê, một năm không chỉ có bốn mùa xuân - hạ - thu - đông mà còn có một mùa gây thương nhớ - "mùa ốc lễ".
